Skip links

Granice po raku: jak mówić „nie” bez tłumaczenia się i poczucia winy

Ustal granice „na zimno”, zanim pojawi się presja

Po leczeniu onkologicznym granice nie są fanaberią, tylko narzędziem utrzymania zdrowia i ciągłości pracy. Zanim zaczniesz odmawiać „w locie”, ustal 3 zasady: godzina końca pracy, maksymalna liczba spotkań dziennie oraz ile nadgodzin jest dla Ciebie dopuszczalne (najlepiej: 0 lub tylko wyjątkowo). Tip: zapisz je jak reguły operacyjne (np. „po 16:30 nie odpisuję”, „max 3 spotkania/dzień”, „nadgodziny tylko po wcześniejszym uzgodnieniu i z kompensatą”). Wtedy „nie” nie jest emocją, tylko konsekwencją ustalonego systemu.

Mów „nie” bez tłumaczeń: schemat 3 zdań, który działa

Najprostszy i najbezpieczniejszy schemat to: odmowa + powód organizacyjny + alternatywa. Bez choroby, bez usprawiedliwień. Przykłady:

  • „Nie wezmę tego dziś. Mogę to zrobić do [data] albo przejąć tylko część [konkret].”

  • „Nie mam zasobów na dodatkowy projekt. Mogę pomóc w [1 element] albo wskazać, co zdjąć z priorytetów.”

  • „Nie dołączę do tego spotkania. Proszę o agendę, odpiszę na decyzje do [godzina].”
    Tip: nie dodawaj „przepraszam” na początku. Jeśli chcesz być miła/y, dodaj empatię na końcu: „Rozumiem, że to pilne — pomogę znaleźć rozwiązanie.”

Gotowe zdania do szefa: priorytety, terminy, ochrona przed „wrzutkami”

W rozmowie z przełożonym najlepiej działa język priorytetów i ryzyka:

  • „Mogę to zrobić, ale wtedy przesuwam A lub B. Co wybierasz jako priorytet?”

  • „Żeby dowieźć jakość, potrzebuję [czas/blok bez spotkań]. Mogę oddać do [data].”

  • „Na ten tydzień mam pełne obciążenie. Wezmę to w przyszłym tygodniu albo po zdjęciu [konkret].”

  • „Jeśli to jest ‘na dziś’, potrzebuję potwierdzenia, że to ważniejsze niż [obecny priorytet].”
    Tip: po ustaleniach wyślij krótkie podsumowanie mailem/Teams: „Ustalenie: robię X, Y przesuwamy do Z”. To kończy temat i chroni przed „a miało być inaczej”.

Zasady dostępności dla zespołu: kiedy odpowiadasz i co znaczy „pilne”

Brak zasad = ciągłe przerywanie = zmęczenie i spadek koncentracji. Ustal z zespołem proste reguły:

  • „Odpowiadam na wiadomości o 11:00 i 15:30 (poza pilnymi).”

  • „Pilne = blokuje pracę zespołu/klienta i ma deadline dziś. Reszta trafia na listę.”

  • „Jeśli coś jest pilne, oznacz PILNE i napisz w 1 zdaniu, czego potrzebujesz.”
    Tip: ustaw status w komunikatorze: „Praca w skupieniu 9:00–11:00, wracam do wiadomości o 11:15”. To działa lepiej niż tłumaczenia.

5) Nadgodziny po raku: jasna polityka i bezpieczne „stop”

Nadgodziny są częstym zapalnikiem przeciążenia. Najlepiej mieć jedną regułę i trzymać ją konsekwentnie:

  • „Nie pracuję w nadgodzinach. Jeśli coś wymaga nadgodzin, ustalmy wcześniej przesunięcia albo dodatkowe zasoby.”

  • „Mogę wyjątkowo zostać dziś do 18:00, ale jutro zaczynam później / odbieram czas w [dzień].”

  • „Nie mogę dziś wydłużyć pracy. Mogę oddać wersję roboczą do rana albo wskazać, co skracamy.”
    Tip: jeśli presja na nadgodziny jest stała, to nie jest problem Twojej asertywności, tylko organizacji pracy. Wtedy wróć do rozmowy o priorytetach, obciążeniu i warunkach (np. mniej spotkań, inny zakres obowiązków, hybryda), zamiast „ratować” sytuację kosztem zdrowia.

Korzystając ze strony, zaakceptuj politykę prywatności.