Kiedy warto wystąpić o orzeczenie po leczeniu onkologicznym
Warto je rozważyć, jeśli po leczeniu masz trwałe lub długotrwałe ograniczenia, które realnie wpływają na pracę (np. szybka męczliwość, neuropatie, obrzęk limfatyczny, ograniczenia dźwigania, częste wizyty i rehabilitacja) i chcesz mieć twardą podstawę prawną do organizacji pracy oraz korzystania z uprawnień. Ważne: nie masz obowiązku informowania pracodawcy, że posiadasz orzeczenie — to Twoje prawo, nie obowiązek; ale jeśli chcesz korzystać z uprawnień pracowniczych, w praktyce musisz orzeczenie pracodawcy okazać (zwykle do kadr/HR)
Czas pracy: skrócony wymiar, brak nocek i nadgodzin
Po okazaniu orzeczenia w pracy wchodzą konkretne zasady: co do zasady czas pracy osoby z niepełnosprawnością nie przekracza 8 h/dobę i 40 h/tydzień, a przy stopniu umiarkowanym lub znacznym — 7 h/dobę i 35 h/tydzień. Dodatkowo osoba z orzeczeniem nie powinna pracować w porze nocnej ani w nadgodzinach (to standardowa ochrona zdrowia), ale są wyjątki: np. przy pilnowaniu oraz wtedy, gdy na wniosek pracownika lekarz (medycyna pracy lub lekarz opiekujący się) wyrazi zgodę; koszty badań w tym trybie ponosi pracodawca.
Przerwy: dodatkowe 15 minut na odpoczynek lub gimnastykę
Niezależnie od „zwykłej” przerwy z Kodeksu pracy (gdy dobowy wymiar pracy wynosi co najmniej 6 godzin), pracownik z orzeczeniem ma prawo do dodatkowej przerwy 15 minut, wliczanej do czasu pracy — możesz ją przeznaczyć na odpoczynek albo ćwiczenia usprawniające. To proste uprawnienie często robi dużą różnicę po leczeniu, bo pozwala legalnie zaplanować regenerację w trakcie dnia pracy.
Dodatkowy urlop i płatne zwolnienia: kiedy przysługują i jakie są limity
Przy umiarkowanym lub znacznym stopniu przysługuje 10 dni dodatkowego urlopu wypoczynkowego rocznie, ale prawo do pierwszego takiego urlopu nabywa się po przepracowaniu roku od dnia zaliczenia do stopnia; nie przysługuje, jeśli masz już urlop wypoczynkowy powyżej 26 dni albo inne urlopy dodatkowe z odrębnych przepisów. Dodatkowo masz płatne zwolnienia od pracy m.in. na turnus rehabilitacyjny do 21 dni roboczych raz w roku oraz na badania specjalistyczne/zabiegi/uzyskanie lub naprawę zaopatrzenia ortopedycznego, jeśli nie da się tego zrobić poza godzinami pracy; łączny limit dodatkowego urlopu + zwolnienia na turnus w danym roku nie może przekroczyć 21 dni roboczych.
Wsparcie dla pracodawcy: dlaczego to ułatwia rozmowę o warunkach pracy
Orzeczenie może pomóc nie tylko Tobie, ale i pracodawcy: firmy mogą korzystać z instrumentów PFRON, takich jak dofinansowanie do wynagrodzeń, zwrot kosztów adaptacji stanowiska pracy (np. dostosowanie miejsca/ergonomii) czy refundacja części kosztów szkoleń. W praktyce, gdy wracasz po onkologii, warto rozmawiać językiem „konkretów”: jakie ograniczenia masz dziś, jakie dostosowania rozwiążą problem (np. inne godziny, przerwy, ergonomia, ograniczenie dźwigania) i że część zmian może być współfinansowana. Jeśli pracodawca ignoruje obowiązki po okazaniu orzeczenia, sensownym krokiem jest szybka konsultacja z kadrami i — w razie potrzeby — z PIP.
